Śpiwory

Powtarzam, takiej odpowiedzi po prostu nie ma, tak jak nie ma idealnego śpiwora spełniającego jednocześnie wszystkie ww. warunki,
Mogą być co najwyżej zachowane dobre lub bardzo dobre (a może złe) relacje pomiędzy parametrami termicznymi a wagą, objętością w pokrowcu, ceną, itd. Zresztą zupełnie różne mogą być (są) oczekiwania i potrzeby. A dlaczego? Postaramy się, w kilku zdaniach, udzielić na to pytanie odpowiedzi.

Ponieważ śpiwór jest najbardziej osobistą, wręcz intymną częścią ekwipunku każdego turysty, to podejmując decyzję o wyborze odpowiedniego dla siebie śpiwora, należy odpowiedzieć na pytanie, w jakich warunkach będzie on najczęściej wykorzystywany.

Oczywistym bowiem jest, że inne wymagania należy postawić śpiworowi na lipcową, autostopową włóczęgę po Hiszpanii - powinien być jak najmniejszy, a niekoniecznie ciepły, a inne śpiworowi w którym będziemy nocować podczas zimowego wyjazdu na narty i noclegu w słabo ogrzewanej chacie - powinien być możliwie najcieplejszy. Inne dla śpiwora najczęściej przewożonego samochodem - może być dość duży, a inne dla śpiwora, który będziemy nosić na własnych barkach - wówczas powinien być jak najlżejszy. Czy można mieć jednocześnie mały i lekki, a jednocześnie ciepły. W zasadzie nie - trzeba pójść na kompromis. Chyba, że nie interesuje nas cena. Wówczas możemy pokusić się o kupno śpiwora z najwyższej jakości wkładem ocieplającym, lub śpiwór puchowy.

Co ma największe znaczenie decydujące o jego jakości.
Przede wszystkim rodzaj zastosowanego wypełnienia. To ono w głównej mierze odpowiada za własności izolacyjne śpiwora. Ponadto jego ilość i sposób uformowania.
Na rynku spotyka się wypełnienia naturalne (puch) i syntetyczne. Puch (a raczej mieszanina puchu i pierza) jest lepszy, a śpiwory z takim ociepleniem są cieplejsze i łatwiej się kompresują. Posiadają jednak dwie podstawowe wady: są droższe i mniej odporne (od syntetycznych) na zawilgocenie - po prostu radykalnie tracą swoje własności termoizolacyjne.
Wypełnienia syntetyczne wykonywane są z różnego rodzaju włókien. Od zwykłych włókien poliestrowych, poprzez włókniny silikonowane, aż do mikro włókien, włókien jedno i wielo kanałowych i ich kompozycji. Oczywiście rodzaj zastosowanego wypełnienia ma decydujący wpływ na cenę śpiwora. Moim zdaniem nie należy jednak schodzić poniżej pewnego minimum i zdecydować się na wypełnienie lepsze czyli co najmniej jednokanałowe.

Informacje o ocieplinach stosowanych przez WISPORT do produkcji śpiworów znajdziesz na stronie ŚPIWORY - MATERIAŁY I TECHNOLOGIE.

Sposób formowania wkładu ocieplającego
W popularnych śpiworach turystycznych najczęściej stosuje się warstwowe formowanie wkładów ocieplających, przy czym warstw może być: jedna, dwie lub (co jest rzadziej spotykane) trzy. Oczywiście te ostatnie są najcieplejsze, ale jednocześnie mają największą objętość po zapakowaniu do pokrowca. WISPORT stosuje konstrukcje jedno i dwuwarstwowe, a parametry termiczne zapewnia dobierając właściwą grubość (gramaturę) włókniny ocieplającej.

Pokrycie zewnętrzne
Tkanina zewnętrzna, bezpośrednio stykająca się z otoczeniem (a nie zawsze musi to być pokój w schronisku czy nawet namiot) powinna być nie tylko lekka, ale również odporna na rozdarcia (najlepiej typu RIP-STOP), nie chłonąca wilgoci, ale odprowadzająca parę wodną wydzielaną podczas snu. Jest jeszcze jedna cecha moim zdaniem warta uwagi: tkanina nie powinna szeleścić podczas ruchów w śpiworze.
WISPORT stosuje bardzo cienki i lekki, a jednocześnie odporny na rozdarcia NYLON RIP-STOP z paroprzepuszczalnym wykończeniem.

Pokrycie wewnętrzne
Tutaj jest największa różnorodność stosowanych tkanin. Od 100% bawełny poprzez mieszanki bawełny i syntetyku, aż do czystych syntetyków. Każda z tych tkanin ma swoje wady i zalety. Bawełna jest najbardziej przyjazna ciału chociaż chłonie wilgoć, tkaniny syntetyczne chociaż nie chłoną wilgoci to są w skrajnych przypadkach nieprzyjemne w dotyku i wejście do takiego śpiwora może być niezbyt zachęcające. Najkorzystniejsza, moim zdaniem, jest kompozycja bawełny i syntetyku, chyba, że warunki w jakich śpiwór będzie wykorzystywany jednoznacznie narzucają tkaninę i stawiane jej wymagania. Zachęcam, aby zwrócić uwagę na gęstość splotu tkaniny i jakość szwów, aby przypadkiem włókna ociepliny nie wychodziły na zewnątrz. W WISPORCIE stosujemy tkaninę wewnętrzną, która składa się w 65% z włókien syntetycznych i 35% bawełny. Tkanina jest miła w dotyku, a jednocześnie nie chłonie wilgoci.

Elementy docieplające
Termiczna listwa wzdłuż zamka ogranicza emisję ciepła ze śpiwora poprzez zamek. To już powinien być standard we wszystkich śpiworach za wyjątkiem typowo letnich, jak najlżejszych i najmniejszych. Kryza (fartuch termiczny) wewnątrz śpiwora zaciągany wokół szyi. Również ogranicza ucieczkę ciepła ze śpiwora oraz zapobiega zawilgoceniu śpiwora np. przez parę wodną zawartą w powietrzu wydychanym podczas snu. Głęboki kaptur przydaje się szczególnie w śpiworach wykorzystywanych w chłodniejszych rejonach lub w chłodniejszych porach roku.

Inne elementy poprawiające komfort użytkowania
Kompresyjny (ściskany taśmami lub dwupoziomowy) pokrowiec na śpiwór pozwala na zmniejszenie objętości śpiwora na czas transportu. Preferuję worki dwupoziomowe. Łatwiej się z nich korzysta i są lżejsze, nie ma bowiem dodatkowych taśm lub innych elementów umożliwiających ściśnięcie, które i ważą i można zgubić.
Listwa naszyta wzdłuż zamka zapobiegająca wcinaniu się suwaka zamka podczas zamykania lub otwierania śpiwora (ten problem może zmienić się w koszmar), kieszonka wewnątrz śpiwora, patka z rzepem zapobiegająca samoczynnemu rozpinaniu się śpiwora podczas snu, dwustronny zamek umożliwiający rozpięcie śpiwora od dołu. Osobiście nie jestem zwolennikiem stosowania zamków umożliwiających łączenie śpiworów - zwiększają awaryjność i są droższe, ale... mają też swoje zalety.

Walory estetyczne
O gustach się nie dyskutuje. Ja kupił bym śpiwór: na zewnątrz granatowy (dopuszczalne kolorowe wstawki), a w środku beżowy lub oliwkowy.

Czy zastanawiałeś się dlaczego śpiwory mają kształt mumii?

Taki kształt śpiwora podyktowany jest głównie dwoma najważniejszymi dla śpiwora parametrami:

1. Ciężarem (są lżejsze), oraz objętością śpiwora po zapakowaniu do pokrowca. Wynika to z faktu, że nadając taki kształt wyeliminowano zbędny materiał
2. Są cieplejsze. Wynika to z kolei z faktu, że w przypadku dopasowania kształtu śpiwora do kształtu sylwetki człowieka (a mumia ma właśnie taki kształt) eliminuje się "zimne" przestrzenie, zmniejszając tym samym ilość powietrza do nagrzania przez wydzielane przez człowieka ciepło, oraz zmniejsza się ilość wychłodzonego powietrza, zawartego w "pustych" przestrzeniach. Zaletą śpiworów prostokątnych jest możliwość ich rozpięcia i rozłożenia do kołdry.

Przestrzenie "zimne", oraz "zbędne" oznaczone są kolorem niebieskim.

KONSERWACJA I PRZECHOWYWANIE

1. Po każdorazowym użyciu śpiwora należy go dobrze wysuszyć i przewietrzyć.
2. Ewentualne zabrudzenia i plamy zmoczyć, a następnie przy pomocy ściereczki zaprać delikatnym środkiem piorącym z dużą ilością piany. UWAGA: nie stosować benzyny czy innych rozpuszczalników, które mogą uszkodzić powłoki impregnujące.
3. Zlokalizować ewentualne uszkodzenia.
   
   • Dokonać naprawy we własnym zakresie lub oddać do specjalistycznego zakładu.
   • W przypadku poważniejszych uszkodzeń śpiwór odesłać do producenta niezależnie czy jest na gwarancji czy już po.
4. Śpiwór przechowywać w suchym i możliwie przewiewnym miejscu. Nie pozostawiaj śpiwora w pokrowcu przez długi okres czasu. Przechowuj go w stanie rozłożonym.
5. W przypadku konieczności prania całego śpiwora należy stosować się do zaleceń producenta.

Pamiętaj:
Podczas snu wydzielamy przez skórę do 0,5 l. potu. Dlatego też śpiwór, po każdorazowym użytkowaniu, powinniśmy dobrze wysuszyć i przewietrzyć.
Czy śpiwór może zmoknąć? Absolutnie nie. Śpiwór mokry traci swoje własności termoizolacyjne. Dotyczy to szczególnie śpiworów puchowych. Śpiwory syntetyczne są nieco bardziej odporne na zawilgocenie i zamoczenie, jednak i one tracą w takich przypadkach sporo ze swoich własności termoizolacyjnych.

DROBNE NAPRAWY

1. Generalnie staraj się nie dokonywać napraw samodzielnie, oddaj do zakładu, który dysponuje odpowiednimi materiałami, nićmi i maszynami.
2. Doraźnie można wielu napraw dokonać samodzielnie, ale musisz uzbroić się w cierpliwość i mozolnie zszywać rozprute miejsce na tzw. "okrętkę".
3. Nie używaj do naprawy żadnych klejów, tylko nici.
4. Pamiętaj, aby w plecaku mieć kawałek nitki i igłę. Może przydać się również kawałek tkaniny do załatania dziury.
5. W przypadku uszkodzenia zamka należy "wyłączyć" z użytkowania część uszkodzoną. Zwykle nie psuje się cały zamek, ale jego część. Należy wówczas, zaszywając zamek "na okrętkę" stworzyć blokadę i nie dopuścić, aby suwak wchodził na uszkodzoną część zamka. Na pewno będzie OK.
6. Po powrocie z wyprawy jak najszybciej oddaj plecak do naprawy. Nie czekaj do następnego wyjazdu. Zwykle wówczas brakuje czasu i znowu prowizorka i ... nerwy.

Na zakończenie należy powiedzieć również o indywidualnych skłonnościach i preferencjach użytkownika śpiwora.
Trzeba sobie zdawać sprawę, że podawane na śpiworach zakresy temperatur są tylko orientacyjne (średnie), a wiadomym jest, że każdy z nas ma inne, indywidualne odczucie ciepła czy zimna. Inne również jest odczuwanie ciepła gdy jesteśmy zmęczeni, inne gdy wypoczęci, inne przy suchej bezwietrznej pogodzie, a inne gdy siąpi deszcz i wieje wiatr. Nawet płeć ma tutaj duże znaczenie - podobno kobiety są mniej odporne na zimno, itd.
Musisz więc wszystko to uwzględnić przystępując do wyboru i zakupu śpiwora.
Świadomie pominąłem względy estetyczne. Nie są one bez znaczenia, ale moim zdaniem nie powinny decydować o wyborze.

Porównaj również rysunek na stronie ŚPIWORY, na którym przedstawiono sposób czytania podawanych na śpiworze zakresów temperatur (dotyczy tylko śpiworów produkowanych przez WISPORT).

ZAYTAJ O SERWIS GWARANCYJNY I POGWARANCYJNY
Zwróć uwagę, przeczytaj na karcie gwarancyjnej i dokładnie wypytaj o to co podlega gwarancji i jak długo. Jak wygląda serwis pogwarancyjny. Wbrew pozorom wcale nie jest tak łatwo dobrze naprawić uszkodzony śpiwór, a zakłady usługowe niechętnie podejmują się takiej pracy.

CENA
Rozważ sam, kupisz śpiwór za 50 zł i albo pierwszej nocy się rozlezie, albo obudzisz się z zakatarzonym nosem, albo będziesz narzekał na ... wszystko, nawet na siebie, że taki śpiwór kupiłeś i wyrzuciłeś kasę w błoto.
Można wydać 200-300 i więcej zł. Myślę, że generalnie z takim śpiworem nie powinno być kłopotów. Moim zdaniem większość śpiworów ze "średniej lub wyższej półki" jest porównywalnych w zakresie poziomu i solidności wykonania. Decydują już względy estetyczne, przywiązanie do firmy, niewielkie różnice cenowe, możliwość wykonania napraw gwarancyjnych i pogwarancyjnych itp. Trzeba jednak przygotować się na wydatek powyżej 150 zł (dla śpiwora letniego) i powyżej 200-250 zł (dla śpiwora cieplejszego).